Mọi điều sẽ Lớn – Hơn – Nhất
- 23 Feb, 2026
EVERYTHING IS BIG BETTER BEST
09/02/2024 năm trải nghiêm giai đoạn “GAP YEAR Career”, mình viết lại toàn bộ hành trình để nhìn lại những góc cạnh đơn giản -mộc mạc nhất của cuộc sống sau giai đoạn thôi việc. Ở mỗi giai đoạn về nhận thức bản thân luôn đối mặt rất nhiều câu hỏi đi vào bản chất của bên trong chúng ta:
- Tại sao chúng ta có mặt trên đời này?
- Chúng ta nên sống cuộc đời chúng ta như thế nào?
- Làm sao chúng ta có thể chắc chắn rằng những gì chúng ta đã làm là phù hợp theo bối cảnh cụ thể?
- Làm sao chúng ta thoát khỏi những căng thẳng và áp lực của cuộc sống hằng ngày. Chúng ta có thể đương đầu với sự đau khổ và điều bất hạnh như thế nào?
- Làm sao sống được với những ý niệm rằng, một ngày kia chúng ta không còn nữa?
Không biết có bao giờ bạn nhìn thấy hoặc ghi dấu những câu hỏi thông tin dạng này chưa ? Đây hầu như là những câu hỏi mang tính Hệ Thống Đối Lập vì bản chất không có câu trả lời đúng, chỉ là câu trả lời nào phù hợp nhất với bối cảnh của chính bạn. Vì đây là những vấn đề ngay cả những chuyên gia khi thảo luận cũng không thể nhất trí cùng nhau vì có nhiều góc cạnh để theo đuổi một câu trả lời với đầy đủ lý lẻ nhất.
I. TRÍ TUỆ
Ở đây mình sẽ không bàn về những câu hỏi mang tính Hệ Thống và Phi Hệ Thống vì tất cả sẽ xoay quanh góc nhìn (điểm mình đang đứng và quan sát) để tạo nên Hệ Thống Đối Lập. Quan điểm của mình là có, và đôi khi nó lại ám ảnh nhân-sinh-quan của chính bạn. Có một điều bản thân mình học được và nhận ra sau khi đọc cuốn Suy Ngẫm của Marcus Aurelius Antoninus càng thấy rõ nét hơn 2 tiền tố ông đã viết
Nguyên nhân (Cause) và Nguyên liệu (Material)
Vậy thì để đi giải thích cho các câu hỏi trên theo góc nhìn của chính tư duy bản thân, cho nên sẽ cần những khái niệm và cách cảm nhận để hình thành nhận thức. Một trong những điều mình mình đọc được từ Immanuel Kant:
Trực quan mà không có khái niệm thì mù loà; Khái niệm mà không có trực quan thì trống rỗng.
Cho nên mình phải học, học lại cách Nhận thức, Tư duy, Phân tích, Phương pháp luận để xây dựng cho bản thân góc nhìn có thể quan sát đa góc hơn thay vì một góc bởi định hướng xã hội hoặc từ những hình ảnh mà trước đây mình cho rằng đó là những tấm gương cần noi theo ở thời kỳ hiện đại này. “Appredre à Appredre” (“học cách học”) là một câu nói nổi tiếng trong tiếng Pháp và không dễ dịch theo sát nghĩa, vì động từ Apprendre trong tiếng Pháp dường như có hai nghĩa trong tiếng Anh: “to teach” và “to learn”. Không có sư tách bạch giữa “dạy” và “học”, vì vị trí của chúng đôi khi có thể thay thế cho nhau, hay nói ngắn, giữa chúng có một sự “vận động”. Sự vận động ấy chính là phương pháp.
Từ khi René Descrates viết quyển “Các quy tắc hướng dẫn tư duy” (Règles pour la direction de l’esprit) năm 1628 và “Phương Pháp Luận” (Discours de la Méthode) năm 1637, khoa học và tuy duy khoa học thật sự bước vào thời hiện đại, tức ta không còn có thể suy nghĩ và làm việc như thể không có Descartes đươc nữa. Gần bốn thế kỷ đã trôi qua với biết bao sự cảitieesng và tinh vi hoá về phương pháp trên mọi lĩnh vực, nhưng mục tiêu của nó không thay đổi, đúng như Kant đã nói: “Ta không thể học triết học, mà chỉ có thể học triết lý” hay như lời của Albert Einstein: “Giá trị của một nền giáo dục không phải là dạy và học được nhiều sư kiện mà đào luyện cho tinh thần biết tư duy..”
Tư duy phản biện (critical thinking) là nghệ thuật phân tích và đánh giá tư duy với định hướng cải thiện nó
Tư duy phản biện là tư duy tư đinh hướng, tư giác, tư giám sát và tư hiêu chỉnh. Nó đòi hỏi những chuẩn mưc nghiệm ngặt về sư xuất sắc và kiểm soát việc sử dụng chúng một cách tỉnh thức. Nó sẽ mang lai sự truyền thông hiệu quả, năng lưc giải quyết vấn đề và môt sư cam kết vươt qua bản tính “lấy cái Tôi làm trung tâm” và “lấy xã hội làm trung tâm” của chúng ta.
II. TÂM TRÍ
Trong mỗi chúng ta, thân - tâm - trí là ba trụ cột hòa quyện, tạo nên sức mạnh để vượt qua khó khăn và tiến tới mục tiêu. Hãy bắt đầu từ kỷ luật (Discipline) – ngọn lửa dẫn lối. Kỷ luật không phải là sự ép buộc, mà là lời cam kết với chính mình, là quyết tâm chọn hành động đúng đắn ngay cả khi cảm xúc muốn kéo bạn đi lệch hướng. Mỗi bước nhỏ bạn thực hiện hôm nay, dù khó khăn, là một viên gạch xây dựng tương lai vững chắc.
Hãy biến kỷ luật thành thói quen (Routine). Những thói quen nhỏ như thức dậy đúng giờ, đọc một trang sách, hoặc dành 10 phút thiền định mỗi ngày sẽ dần trở thành nền tảng cho sự phát triển bền vững. Thói quen là cách bạn rèn giũa tâm trí (Mentality), giúp nó trở nên mạnh mẽ, linh hoạt và sẵn sàng đối mặt với thử thách. Một tâm trí kiên định sẽ dẫn dắt cơ thể khỏe mạnh và tinh thần tỉnh táo.
Kiến thức (Education) là ánh sáng soi đường. Mỗi ngày, hãy học hỏi thêm một điều mới – từ một cuốn sách, một bài học kinh nghiệm, hay thậm chí từ thất bại. Kiến thức không chỉ mở rộng trí tuệ mà còn giúp bạn nhìn thấy cơ hội ngay trong nghịch cảnh. Nhưng kiến thức chỉ thực sự có giá trị khi bạn biến nó thành hành vi (Action). Đừng chờ đợi thời điểm hoàn hảo; hãy hành động ngay hôm nay, dù chỉ là một bước nhỏ. Mỗi hành động có ý thức là một minh chứng cho sự cam kết của bạn với chính mình.
Khi đối mặt với khó khăn, hãy nhớ rằng tâm trí là trung tâm điều khiển. Nuôi dưỡng nó bằng sự tích cực, lòng biết ơn và niềm tin vào khả năng của bản thân. Một tâm trí mạnh mẽ sẽ giúp cơ thể vượt qua mệt mỏi và trái tim vượt qua sợ hãi. Hãy tự hỏi: “Nếu không phải bây giờ, thì khi nào? Nếu không phải tôi, thì là ai?”
Hành trình phát triển tư duy và kiên trì không bao giờ dễ dàng, nhưng mỗi thử thách là một cơ hội để bạn khám phá sức mạnh tiềm ẩn bên trong. Hãy giữ vững kỷ luật, duy trì thói quen, không ngừng học hỏi, hành động kiên định và nuôi dưỡng tâm trí tích cực. Bạn không chỉ đang đi trên con đường của mình – bạn đang kiến tạo chính con người mà bạn muốn trở thành. Hãy tiếp tục, vì mỗi bước chân hôm nay đều là một hạt giống cho thành công mai sau.
Lời nhắc nhở: Nếu cảm thấy khó khăn, hãy quay về với câu hỏi của Zero-Based Thinking mà Brian Tracy từng đề cập: “Biết những gì tôi biết bây giờ, tôi có tiếp tục con đường này không?” Nếu câu trả lời là có, hãy tin rằng bạn đang đi đúng hướng. Nếu không, hãy dũng cảm điều chỉnh, học hỏi và hành động để tiến gần hơn đến phiên bản tốt nhất của chính mình.
III. THÂN THỂ
Đâu thể thắng mãi?
The Art Of Calibration
Ai cũng có điểm cuối (Mục đích) hướng đến.
Người khác có thể tự do nhận xét chủ quan về bạn, không có nghĩa bạn sẽ từ bỏ chính con người và năng lực của bản thân. Vậy giữa đam mê và năng lực thì bản thân chọn điều gì ? Theo mình là chọn năng lực, vì đam mê thì nó lại rõ nét hơn với người đánh hơi được mùi tiền còn với mình thì không.
Đi tìm kiến thức cho những điểm thắt của sự nghiệp
Câu hỏi cho bản thân trong giai đoạn “Gap Year”, năng lực của mình phát triển được trong môi trường công việc nào đây ? Đừng tự huyễn hoặc bởi những cách ứng xử xã hội là hãy trao dồi những gì kém nhất của mình để trở nên tinh hoa nhất, đó là cách đốt cháy năng lượng vô ích mà mình được biết.
Doanh nghiệp hay sản phẩm đều có chu kỳ sống từ (A → Z), vậy đào sâu vào bản chất hiểu về động lực nội tại khi bạn được làm việc trong từng điểm.
- Công ty khởi nghiệp, và làm nhiều thứ (A → D) : Bạn có vui vẻ và lao đầu vào mọi thử thách ?
- Công ty tăng trưởng và phát triển tầm nhìn (E → H): Bạn có hào hứng về các chiến lược và sẳn sàng hành động để đi theo nhịp tiến của cả bộ máy ?
- Công ty trưởng thành trong ngành đang kinh doanh (I → P): Bạn mong muốn trở thành một người quản lý giúp tổ chức theo trật tự ?
- Công ty ở sườn dốc và cần duy trì từ lợi nhuận (P → Z): Bạn là người thực dụng, tuân thủ để xử lý những vấn đề được đi theo nguyên tắc sống được hơn là màu sắc.
Điều thú vị, trong suốt giai đoạn đi làm thì bản thân trải nghiệm nhiều nhất ở số 1 và số 2 (80% thời gian đi làm). chỉ có 1 công ty bản thân làm là theo số 3 và số 4. Từ đó cũng nhận ra, những động lực bên trong giúp bản thân phát triển và nhạy bén về năng lực nhất, đó chính là các công ty ở số 2.
