Liệu pháp ý nghĩa - Logotherapy
- 06 Jun, 2024
Viktor .E Frankl luôn tin rằng con người được thúc đẩy bởi một thứ gọi là “khát vọng tìm ra ý nghĩa sống”. Ông cho rằng cuộc sống có thể có ý nghĩa ngay cả trong những hoàn cảnh khốn khổ nhất, và động lực sống đến từ việc khám phá ra ý nghĩa đó. Frankl viết: "Có những nguồn lực có thể tước đoạt tất cả của con người, trừ một thứ: sự tự do cuối cùng của họ – tự do lựa chọn thái độ trước bất kỳ hoàn cảnh nào của cuộc đời." Viktor .E Frankl Quan điểm này dựa trên những khổ đau mà ông từng trải qua và thái độ muốn tìm ra ý nghĩa sống trong những khổ đau ấy. Frankl tin rằng khi không còn cách nào để thay đổi hoàn cảnh, chúng ta buộc phải thay đổi chính mình. Thuật ngữ “logos” trong tiếng Hy Lạp nghĩa là “ý nghĩa”, và “liệu pháp ý nghĩa” (logotherapy) giúp bệnh nhân tìm ra ý nghĩa riêng trong cuộc sống của mình. Frankl đã đưa ra một cái nhìn tổng quan về lý thuyết này trong cuốn sách “Đi tìm lẽ sống”. Frankl tin rằng học thuyết và liệu pháp của ông dựa vào ba tính chất cốt lõi: 1. Mỗi người luôn có một tâm tính lành mạnh. 2. Tập trung vào khai sáng nguồn năng lượng bên trong ở những người xung quanh và hỗ trợ họ phát huy nguồn năng lượng ấy. 3. Cuộc sống đem đến mục đích và ý nghĩa nhưng không phải lúc nào cũng tràn ngập viên mãn và hạnh phúc. Liệu pháp ý nghĩa cho rằng ý nghĩa của cuộc sống có thể được khám phá theo ba cách: 1. Bằng cách tạo ra một thứ gì hoặc làm một việc gì đó. 2. Bằng cách trải nghiệm một điều gì đó hoặc gặp gỡ một ai đó. 3. Bằng thái độ khi đối diện với những khó khăn không thể tránh khỏi. Một ví dụ điển hình là cuộc gặp mặt giữa Frankl và một bác sĩ đa khoa lớn tuổi đang phải vật lộn với trầm cảm sau sự ra đi của người vợ. Frankl giúp ông nhận ra rằng mục đích sống của ông lúc này chính là chịu những tổn thương thay vợ nếu ông là người ra đi trước. Liệu pháp ý nghĩa bao gồm sáu giả thiết cơ bản: 1. Thể xác, tâm trí và tinh thần: Con người là thực thể bao gồm thể xác (soma), tâm trí (psyche), và tinh thần (noos). Frankl chỉ ra rằng tinh thần mới thể hiện được bản chất của chúng ta, dù lý thuyết này không dựa trên tôn giáo hay thần học. 2. Cuộc sống luôn có ý nghĩa trong mọi hoàn cảnh: Frankl tin vào ý nghĩa của cuộc sống trong bất kỳ hoàn cảnh nào, kể cả khi khốn cùng nhất. 3. Con người có khát vọng ý nghĩa: Liệu pháp ý nghĩa chỉ ra rằng khát vọng tìm ra ý nghĩa của cuộc đời là nguồn động lực mạnh mẽ nhất. 4. Tự do trong tìm kiếm ý nghĩa: Mỗi cá nhân có quyền tự do chọn lựa cách đạt được khát vọng khám phá lẽ sống. 5. Khoảnh khắc ý nghĩa: Các quyết định trong cuộc sống phải đáp ứng các yêu cầu của đời sống theo những cách phù hợp với giá trị xã hội và lương tâm cá nhân. 6. Mỗi cá nhân là duy nhất: Mỗi cá nhân là độc nhất vô nhị và không thể thay thế. Frankl tin rằng khổ đau có thể biến thành thành tựu và cơ hội để thay đổi bản thân theo hướng tích cực hơn. Liệu pháp này giúp sử dụng hiệu quả hơn nguồn năng lượng bên trong để chống chọi với nghịch cảnh. Frankl thường giải thích các khái niệm này thông qua trải nghiệm cá nhân trong các cuốn sách của mình. Trong liệu pháp ý nghĩa, ba kỹ thuật được sử dụng: 1. Tránh phản tỉnh: Giúp một người thôi tập trung vào bản thân và hướng sự chú ý vào người khác. 2. Ý định nghịch lý: Làm cho một người mong muốn điều họ lo sợ xảy ra, giúp giảm nỗi sợ hãi. 3. Đối thoại Socrates: Dẫn dắt người bệnh tự tìm ra ý nghĩa thật sự của những gì mình nói thông qua các câu hỏi của nhà trị liệu. Frankl không tránh khỏi chỉ trích. Một số người cho rằng ông chỉ sử dụng trải nghiệm cá nhân ở trại tập trung để quảng bá liệu pháp này. Năm 1961, nhà tâm lý học Rollo May cho rằng liệu pháp ý nghĩa áp đặt các hướng giải quyết sẵn cho bệnh nhân, làm họ thụ động. Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng vấn đề này có thể là do cách Frankl thực hiện liệu pháp hơn là bản chất của liệu pháp ý nghĩa. Hơn 1700 bài báo về liệu pháp ý nghĩa đã được xuất bản. Một đánh giá có hệ thống vào năm 2016 phát hiện ra những mối tương quan và tác động của liệu pháp ý nghĩa trong nhiều trường hợp: - Mối tương quan giữa sự tồn tại của ý nghĩa, tìm kiếm ý nghĩa, sự thỏa mãn và hạnh phúc trong cuộc sống. - Người mắc rối loạn tâm lý khó tìm thấy ý nghĩa sống hơn người bình thường. - Tìm kiếm ý nghĩa và sự tồn tại của ý nghĩa giúp tăng khả năng chống chọi. - Mối tương quan giữa ý nghĩa sống và suy nghĩ tự sát của bệnh nhân ung thư. - Hiệu quả của liệu pháp ý nghĩa trong điều trị trầm cảm ở trẻ em và hội chứng kiệt sức vì công việc. Áp dụng liệu pháp ý nghĩa vào đời sống bao gồm các cách thức sau: - Sáng tạo một thứ gì đó, như hoạt động nghệ thuật. - Phát triển các mối quan hệ. - Khám phá mục đích đằng sau những đau thương. - Hiểu rằng cuộc sống vốn dĩ không công bằng. - Tự do tìm kiếm ý nghĩa trong cuộc sống. - Hướng sự tập trung vào những người xung quanh. - Chấp nhận điều tồi tệ nhất để giảm bớt cảm giác nặng nề. Cám ơn bạn vì đã đọc đến đây. Bạn có thể mua sách "Đi tìm lẽ sống" để trải nghiệm thêm góc nhìn của bản thân về nội dung của sách. (English: Man's Search For Meaning, Viktor Emil Frankl)
- Blog
- Book
- Sharing
Quản trị góc nhìn kiến thức
- 27 Feb, 2026
Khi lần đầu tiên đọc On Becoming a Leader" của Warren Bennis. Một trong những quan điểm được thể hiện khá hay, rất gần với quan điểm Henry Mintzberg đề cập trong Managing. Cụ thể: "Kiến thức quản trị” là một trong những chương trình giáo dục và đào tạo chính quy nhất trong và ngoài các trường đại học. Kiến thức quản trị chủ yếu dựa vào các “lý thuyết” về quản trị được nhào nặn và kết hợp lại để tạo nên hàng chục ngàn chương trình MBA (Thạc sĩ quản trị kinh doanh) mới mỗi năm. Khoảng cách giữa kiến thức quản trị và thực tế lãnh đạo tại nơi làm việc còn rất lớn, tạo nên hình ảnh biến dạng (và tiêu cực) về thế giới kinh doanh. Giải quyết vấn đề, tuy là một phần rất quan trọng, nhưng vẫn còn cách xa so với quá trình sáng tạo mang tính con người mà một lãnh đạo cần có. Cái chúng ta cần không phải là kiến thức quản lý mà là kiến thức lãnh đạo. Những khóa học điển hình về giáo dục quản trị thường bắt đầu bằng những giả định rất mơ hồ như “Nếu bạn không biết mục tiêu của mình là gì, hãy xác định chúng”, hay “Nếu bạn không biết những khả năng giải pháp nào, hãy tìm cho đến khi thấy chúng”, hay “Nếu bạn không biết làm gì, thì hãy nghiên cứu (hay thuê tư vấn viên) để thiết lập mối quan hệ nhân quả trong các hoạt động của mình.” Thật ra những gợi ý này cũng không hoàn toàn vô lý. Cũng cần có những kỹ năng giúp chúng ta xác định mục tiêu, nhưng chúng không mang lại hiệu quả lâu dài. Ý tưởng xác định mục tiêu trước, rồi hành động một cách duy ý chí rõ ràng có nhiều hạn chế như: 1. Làm thế nào để tìm kiếm các giải pháp? Kỹ năng nào để tìm kiếm? 2. Làm sao bạn có thể tìm kiếm những giải pháp chưa được phát minh? 3. Và làm sao bạn tránh tạo nên những giải pháp giả tạo thay vì những giải pháp tốt? Thế giới này phức tạp bội phần so với những suy nghĩ một chiều trong các khóa học về quản trị: bản chất của vấn đề là nghi vấn, thông tin (và độ tin cậy của chúng) cũng khó lường, có nhiều cách hiểu khác nhau, thậm chí mâu thuẫn nhau, cũng như nhiều định hướng giá trị khác nhau, các mục tiêu không phải lúc nào cũng rõ ràng, thống nhất, và chúng ta thì vẫn phải tiếp tục sống và đối mặt với chúng. Vấn đề ở chỗ hầu hết các chương trình đào tạo quản trị đưa ra một số giả định tạo niệm sai lầm rất nguy hiểm, chẳng hạn như: các mục tiêu luôn rõ ràng, giải pháp đã có, các công nghệ và quy trình cũng như thông tin đều có sẵn. Thật không hay đây lại là hiện tượng phổ biến xảy ra trong các khóa học kinh tế vi mô. Điều tệ hơn nữa là yếu tố con người hầu như không được đề cập đến hoặc bị thay thế nhanh chóng trong các giáo trình. Theo chúng tôi được biết thì bốn năng lực được trình bày trong cuốn sách này hầu như bị vi phạm nhiều hơn là được áp dụng. Và khi “yếu tố con người” được đề cập đến ở đâu đó, ngay cả trong các trường học quản trị cao cấp, nó luôn bị ám chỉ với những từ miệt thị như “mềm yếu”, “văn thơ” hay “sến”, những thái độ và từ ngữ đã làm cho yếu tố này bị lu mờ trước khi được mọi người biết đến. không có nghĩa học tập để trở thành nhà lãnh đạo là dễ dàng. Không có công thức rõ ràng nào, không có quy luật chặt chẽ nào, cũng không có bí quyết nào để trở thành người lãnh đạo thành công. Thực tế, đó là quá trình đầy tính nhân bản, với vô số thử nghiệm và sai lầm, vô số chiến thắng và thất bại, có lúc đúng thời điểm hay ngẫu nhiên, có lúc bằng trực giác hay tài năng sáng suốt. Rèn luyện để trở thành nhà lãnh đạo sách vở có thể giúp bạn hiểu mọi việc xung quanh, nhưng đối với những ai chú tâm thì việc học hỏi chủ yếu diễn ra thông qua kinh nghiệm. Câu nói ẩn dụ nổi tiếng được gán cho Sidney Harman (cựu CEO của Harman International Industries) “Bạn biết đấy, học hỏi để lãnh đạo không dễ dàng chút nào; nó giống như học cách chơi đàn violon trước đám đông vậy.”
- Blog
- Book
Sổ Tay Hướng Dẫn Git Flow
- 26 Feb, 2026
Khi mình tìm workflow để hiểu hơn về git thì thấy được bài viết trên Github đọc thấy khá hay vì rõ ràng và rành mạch luồng cho việc phát triển sản phẩm, dịnh danh, truy vết và có quy tắc, nếu hỏi có hiểu gì không thì mình chỉ hiểu ở mức luồng chạy còn để command thực tế là không vì bản thân chỉ mới đụng vào Github cách đây tầm 3 tháng. Coi như học dần vì có nhiều thứ khi triển khai thấy khá thú vị, bản thân không phải developer nên chỉ cần hiểu luồng, cấu trúc còn lại có AI lo. :D Cụ thể bên dưới là tài liệu sổ tay viết lại cho dự án thực tế chính là trang này (tất cả các tính năng trong việc nghiên cứu tính năng, kiểm thử, fix bugs, release sẽ theo cấu trúc bên dưới). Bản thân vẫn phải cần AI hỗ trợ khi kẹt nhưng tổng thể là hiểu khung cấu trúc và những việc cần làm như lên ý tưởng, demo features, develop, release và hotfixes thì nên vận hành ra sao để khi dự án lớn hơn sẽ không bị chồng lấn các luồng với nhau. Dự án sử dụng 2 nhánh cốt lõi và các nhánh tạm thời: - 🟢 main (Production): Vùng cấm. Luôn chứa phiên bản ổn định nhất đang chạy trên máy chủ thật. Tuyệt đối không thao tác trực tiếp. - 🔵 develop(Staging/Integration): Nhánh xương sống để gộp code. Nơi tập hợp mọi tính năng mới trước khi phát hành. Không code trực tiếp trên nhánh này. - 🟡 feature/ten-tinh-nang: Nhánh nháp để phát triển tính năng. Bắt buộc tạo ra từ nhánh develop. - 🔴 hotfix/ten-loi: Nhánh sửa lỗi khẩn cấp (bugs trên production). Bắt buộc tạo ra từ nhánh main. --- Hệ thống đã được cấy "cảnh sát ngầm" (Husky) dưới máy tính của bạn: 1. Khóa Push Chống Phá Hoại (pre-push): Chặn đứng mọi nỗ lực gõ lệnh git push hoặc ấn "Publish Branch" nếu bạn đang đứng ở main hoặc develop. 2. Kiểm Thử Trước Khi Lưu (pre-commit): - Nếu bạn sửa file cấu hình hoặc Code (.js, .jsx, .astro, .css): Husky ép chạy npm run build ngầm. Code lỗi sẽ bị cấm Commit. - Nếu bạn viết bài Blog, đổi ảnh (.md, .json, ảnh): Husky sẽ nhận diện thông minh, tự động mở khoá cho Commit trơn tru mà không bắt Build tốn thời gian. --- Khi được giao việc làm một tính năng mới (ví dụ: Trang Login), hãy làm theo đúng trình tự sau: Luôn luôn lấy code mới nhất trước khi làm việc: bash git checkout develop git pull origin develop bash git checkout -b feature/login-page - Bắt đầu bằng: feat: (tính năng mới), fix: (sửa lỗi), chore: (cấu hình, linh tinh), docs: (tài liệu). - Ví dụ: feat: xay dung giao dien dang nhap bash git push -u origin feature/login-page 1. Lên Github, sẽ thấy lời nhắc màu xanh lá. Bấm "Compare & pull request". 2. Cực kỳ quan trọng: Chọn ô base (nhánh đích) là develop. (Đừng để nhầm là main). 3. Bấm Create pull request Bấm Merge pull request. 4. Xong việc! Trở về máy tính làm lại Bước 1 để lấy thành quả về máy! --- Không muốn xài chuột tạo nhánh, gõ commit, ấn push lằng nhằng? Hãy cài phím tắt siêu tốc này (Chỉ cần chạy 1 lần duy nhất trong Terminal/Git Bash): bash git config --global alias.save '!f() { git checkout -b "$1" && git add . && git commit -m "$2" && git push -u origin "$1"; }; f' Cách dùng vĩnh viễn: Chỉ đúng 1 lệnh! Khi code xong, mở Terminal gõ: bash git save feature/ten-nhanh "feat: ghi chu file" (Hệ thống sẽ tự rẽ nhánh, tự gói code, tự build kiểm thử, tự commit và tự đẩy lên web trong chớp mắt!) --- Dự án đã tích hợp công cụ biến đổi version thần thánh standard-version. Khi nào dùng? Khi bạn đã gom được rất nhiều feature/ vào develop và muốn chốt sổ một phiên bản (ví dụ từ nâng v0.1.0 lên v0.2.0). Cách chạy: Đứng ở nhánh develop (sau khi đã Merge hết các PR), gõ: bash npm run release Hệ thống sẽ: 1. Đọc lịch sử các chữ feat:, fix: 2. Tự nâng Version phù hợp. 3. Tự sinh file CHANGELOG.md đẹp mắt. 4. Tự đánh git tag (ví dụ v0.2.0). Sau đó, bạn chỉ việc gõ: bash git push --follow-tags origin develop
- Others
- Blog
- Sharing
Tự do thông minh
- 26 Feb, 2026
Học tập cũng là 1 hoạt động trải nghiệm sống tương quan như: đọc sách, chạy trail, chèo sup, du lịch, phượt dài ngày, leo núi, lặn biển, tắm rừng.. Chúng ta hay khuyên nhau hãy làm những gì mình thích? Nghe thì hợp lý, hợp tình, hợp theo dòng chảy xã hội khi họ nói về động lực thúc đẩy bản thân cứ làm gì đó đi dù điều đó mơ hồ, cho dù bản thân có nhiều lổ hổng kiến thức, hãy lao vào khu rừng trước mặt với đủ triết lý định hướng, đặc trưng nhất là người ta sẽ nói về triết lý được viết thành sách của người Nhật về “Lẽ sống” - IKIGAI: 4 yếu tố để có được điều mình muốn: - Bạn thích làm gì? (đam mê) - Đó có phải là điều thế giới cần? (nhu cầu) - Bạn giỏi về việc gì? (kỹ năng) - Điều gì khiến bạn được trả tiền? (trả phí) bản chất IKIGAI không phải là làm để “được gì” - bản chất đó chính là - Mỗi ngày làm việc nhỏ nhất giúp mang lại “niềm vui bên trong” cho bản thân. Và điều đó không bị ảnh hưởng bởi sự khen ngợi hay phần thưởng. Khi ý nghĩa việc đang làm đi kèm lợi ích từ bên ngoài thì ý nghĩa gốc của IKIGAI không tồn tại. Sau khi nghe chia sẻ của thầy hiệu trưởng trường Đại học Sư Phạm, TP. Hồ Chí Minh (GS. TS. Huỳnh Văn Sơn), mới nhận thức ra đừng cố lao vào “làm điều mình thích” mà hãy làm điều cần làm, làm trong phạm vi cho phép và làm trong tâm thế theo đuổi mục tiêu . Đó mới chính là chất liệu bền vững cho hành trình xây dựng bảng đồ bản thân trước mắt, cho dù bản thân chỉ có thể NHÌN các khối nhưng chưa gọt THẤY rõ điều tạo ra giá trị.
- Others
The Goal
- 26 Feb, 2026
Tác giả: Eliyahu M. Goldratt & Jeff Cox Đây là cuốn tiểu thuyết về hệ thống và sản xuất hay nhất từng đọc, mặc dù đã ghi lại nhưng khi đọc lại rất khó có điểm neo nhưng khi hiểu lại theo đúng bối cảnh thì rất dễ hình dung ra cách tiếp cận tổng quát của tác giả. ROI, CashFlow, Profit: tiêu chí truyền thống - Chi phí có phải mục tiêu không ? - Con người có phải là mục tiêu không ? - Chất lượng có phải là mục tiêu không ? - Hiệu suất có phải là mục tiêu không ? - Năng suất có phải là mục tiêu không ? - Năng suất = Hành động giúp công ty đến gần hơn với “
- Others
- Blog
- Book
i'm BÌNH ĐINH
Welcome to my cozy internet corner, where I'm dedicated to sharing random thoughts and delightful creations. Here, I invite you to embark on a journey of creativity, simplicity, and positivity. Join me as we explore and share with enthusiasm.
Let's dive in!